ÇALIŞMA ARKADAŞLARI

    İSMET İNÖNÜ (1884 - 1973)

 
   DOĞUMU VE AİLESİ
  Doğumu

   Ailesi
  Ali Rıza Efendi
  Zübeyde Hanım
  Makbule Atadan

   OKUL YILLARI
  Okul Yılları
  Harp Okul Yılları

    YAKINLARI
  Latife Uşaklıgil
  Sabiha Gökçen
  Ülkü Doğançay
  Afet İnan
  Nebile
  Rukiye Erkin
  Abdurrahim Tunçok

   ÇALIŞMA ARKADAŞLARI
  Ali Fuat Cebesoy
  Celal Bayar
  Cevat Abbas Gürer
  Falih Rıfkı Atay
  Fethi Okyar
  Fevzi Çakmak
  Hasan Rıza Soyak
  İsmet İnönü
  İzzettin Çalışlar
  Kazım Karabekir
  Kazım Özalp
  Kılıç Ali
  Mazhar Müfit Kansu
  Mustafa Cantekin
  Mustafa Necati
  Muzaffer Kılıç
  Müfit Özdeş
  Nuri Conker
  Ömer Naci
  Rauf Orbay
  Refet Bele
  Ruşen Eşref Ünaydin
  Salih Bozok
  Tevfik Rüştü Aras
  Yunus Nadi Abalıoğlu

   KONUŞMALARI
  İlk Meclis Konuşması
  İzmir İktisat Kongresi
  İlk Cumhurbaşkanlık
  Onuncu Yıl Nutku
  Gençliğe Hitabe
  Nutuk
  IV. Dönem Meclis Açılışı

   SEVDİĞİ ŞARKILAR
  Yemen Türküsü
  Vardar Ovası
  Çanakkale İçinde
  Yanık Ömer
  Kırmızı Gülün Alı Var
  Alişimin Kaşlari Kara
  Cana Rakibi Handan Edersin
  Mani Oluyor Halimi
  Nihansın Dideden
  Olmaz İlaç
  Atladım Bahçene Girdim
  Dayler Dayler, Viran Dayler
  Esiri Zülfünün
  Gitti de Gelmeyi Verdi
  Hab-gah-ı Yare Girdim
  Köşküm Var Deryaya Karşı
  Şahane Gözler Şahane

   ATATÜRK MÜZELERİ
  Selanik'te Atatürk Evi
  İstanbul Şişli'deki Atatürk Evi
  Çankaya Atatürk Köşkleri
  İzmir Atatürk Evi ve Müzesi
  Bursa Atatürk Müzesi
  Erzurum Atatürk Müzesi 
  Sivas Atatürk Kng.ve Müz
  Diyarbakır Atatürk Köşkü
  Kayseri Atatürk Ev ve Müzesi
  Konya Atatürk Evi ve Müzesi
  Trabzon Atatürk Köşkü
  Havza Atatürk Evi
  Adana Atatürk ve Kültür Merk
  İzmit Müzesi ve Atatürk Evi
  Mersin Atatürk Evi
  Antalya Atatürk Müzesi
  Silifke Atatürk Evi
  Yalova'da Atatürk Köşkleri
  Florya Atatürk Deniz Köşkü
  Çubuk Atatürk Köşkü
  Söğütözü Atatürk Dinlen.Evi
  Alanya Atatürk Evi ve Müzesi
  Denizli Atatürk ve Etn.Müze
  Malatya Atatürk Evi
  Rize Atatürk Müzesi
  Atatürk Orman Çif.Atatürk Evi
  Eceabat Çamyayla Atatürk
   Karargahı
  Atatürk'ün Ankara'da İlk
   Karargahları
  Alagöz Atatürk Karargahı
  Akşehir Batı Ceph.Karargahı
  Afyon Atatürk Karargahı
  Uşak Atatürk ve Etnoğrafya
   Müzesi
  Ank.Kurtuluş Savaşı Müzesi
  Ankara Cumhuriyet Müzesi
  Ank.Anıtkabir Atatürk Müzesi
  Ank.Türk İnkılap Tarihi
   Enstitüsü Müzesi
  Ank.Askeri Tarih Müzesi
  Ankara TBMM'de Atatürk
   ve Meclis Müzesi
  Ankara Valilik Binasında
   Atatürk Odası
  Ank.Etnoğrafya Müzesinde
   Geçici Kabir Yeri
  Dolmabahçe Sarayı
  Erzurum Kongre Binası ve
   Atatürk Müzesi
  İstanbul Pera Palas Atatürk
   Odası
  Samsun Atatürk Müzesi
  Eskişehir Atatürk ve Kültür
   Müzesi
  Kastamonu Müzesinde
   Atatürk Köşesi
  Elazığ Atatürk Odası

   ÖZEL BELGELER
  El Yazısı
  Yazdığı Kitaplar
  Okuduğu Kitaplar
  Yazdığı Mektuplar
  Yazdığı Şiirler
  Telgrafları
  Nüfus Kağıdı ve Karnesi

   VASİYETİ VE ÖLÜMÜ
  Vasiyet Kararı
  Notere Verilişi
  Vasiyetinin Tam Metni

   Ölümü
  İlk Muayene
  İlk Teşhis
  Doktorları
  Ben Hastayım Çocuk
  Kumandan Benim
  Güney Gezisi
  Savarona
  Karnından Su Alınması
  İlk Koma
  Son Saatler
  Bazı Sonlar
  Ölüm İlanı
  Cenaze Namazı
  Etnoğrafya'ya Defni

   TÜM YÖNLERİYLE
   ANITKABİR

  Teklif Edilen Projeler
  Yapımı
  Bölümleri
  Ata'nın Nakli

Asker, devlet adamı ve Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı. Mustafa İsmet 1884 yılında İzmir'de doğdu. İlköğrenimini Sivas'ta bitirdi. 1882'de Sivas Askeri Rüştiyesi'ne girdi. 1895'te Rüştiye'yi tamamladı. Bir yıl Sivas'ta, Mülkiye İdadisi'nde okudu. 1897'de bu okulu bitiren Mustafa İsmet, Halıcıoğlu'nda (İstanbul) o zaman "Mühendishane-i Berrii Hümayun" denilen kara topçu okuluna girdi. 1903'te Harbiye'yi bitirdi. Yüksek askeri eğitime yatkın görüldüğünden, 1903'te Pangaltı'daki Harp Okulu'nda bulunan Erkânı Harbiye'ye (Kurmaylar Akademisi) alındı. Mustafa İsmet'in Mustafa Kemal, Kâzım Karabekir, Fethi Okyar, Ali Fuat Cebesoy, Asım Gündüz vd. ile aynı çatı altında buluşup tanışması bu okulda başladı.

Mustafa İsmet Bey, kıta stajını tamamlamak üzere, Edirne'de merkezleşen İkinci Ordu'da görevlendirildi. Edirne'de 8. Topçu Alayı 3. Bölük komutanlığına atandı. İki yıl bu görevde kaldı (12 Eylül 1906). Bölük stajı bitince 2. Ordu kurmay heyetine alınarak (25 Eylül 1908), Edirne'de 2. Süvari Tümeni'ne verildi. 1907 yılı içinde, o sırada Selanik'te bulunan arkadaşı Fethi Bey'den dolaylı olarak aldığı bir mektupla, İttihat ve Terakki Partisi'ne girmiş, gizli teşkilatın başına geçmişti. Genç Türkler İhtilali patlayınca (24 Temmuz 1908) Edirne'de fiilen, orduya ve sivil idareye el koydu. Ertesi yıl 31 Mart 1909 irtica hareketi olarak bilinen İstanbul askerî ayaklanmasını bastırmak için Rumeli'den yürüyen Hareket Ordusu'na katıldı.

İnönü, hayatının en önemli başarılarından birini Yemen'de elde etti. Asi Yemen İmamı Yahya Hamidettin'le, hem de imamın elinde olan dağlık bölgede açık müzakereye girişti. İmparatorluğun tarihinde devletin topraklarında, fakat Türk olmayan bir halkla, ilk defa önemli bir anlaşma imzalandı, yüz yıllık Yemen isyanları kesildi. İsmet Bey'in oradaki görevi 26 Şubat 1910 ve 5 Mart 1912 tarihleri arasındadır.

5 Mart 1912'de İstanbul'a geldi ve Harbiye Nezareti'nde, çoğunlukla Harbiye nazırı ve Başkomutan vekili Enver Paşa'nın emrinde, 1915 yılına kadar görevde kaldı. 26 Nisan 1912'de binbaşı, 23 Kasım 1914'te kaymakam (yarbay) oldu. 30 Ocak 1916'da kıta hizmetini yapmak üzere 4. tümen komutanlığına atandı. Ondan sonraki askeri görevleri, Birinci Dünya Savaşı içinde ve hepsi de Doğu cephesiyle Suriye cephesinde geçti. 14 Mayıs 1917'de 20. ve 2 Temmuz 1917'de 3. Kolordu komutanlıklarına atandı. Ocak 1920'de Garp Cephesi komutanlığı görevini aldı. Kuruluş halindeki düzenli ordu ile cephede Yunan kuvvetlerine karşı savaşan İnönü (İnönü Savaşları), yine aynı cephede Çerkez Ethem'le mücadele etti.

Birinci İnönü Savaşı sonunda tuğgeneral olarak İzmir'e varışından birkaç gün sonra, 13 Eylül 1922'de tümgeneral, aynı yılın 30 ağustosunda da korgeneral oldu.

Mudanya Mütarekesi görüşmelerini yürütmek üzere Mustafa Kemal tarafından görevlendirildi (26 Ekim 1922). Daha sonra Lozan Konferansı'na gidecek heyete başkan olarak seçildi. Bu görevi bakan düzeyinde yerine getirmesi gerektiği için Dışişleri bakanlığına getirildi. Lozan'a giden İsmet Paşa, buradan başarılı bir diplomat olarak döndü. Lozan'dan dönüşünde başbakanlığa getirildi (29 Ekim 1923) ve kısa bir süre bu görevden ayrıldıktan sonra 3 Mart 1925'te tekrar hükümet başkanı olunca, bu görevi 1937'ye kadar sürdü.

Atatürk'ün ölümünden sonra yeni bir devlet başkanı seçiminde ilk akla gelen isimdi. Nitekim 11 Kasım 1938'de 348 üyenin hazır bulunduğu Millet Meclisi'nde yapılan seçimde İnönü'nün aldığı oy sayısı 348'di.

1950 seçimleri Türkiye'de 27 yıllık CHP iktidarına son verdiği vakit, 14 yıllık Başbakan ve 12 yıllık devlet başkanı İsmet Paşa sonucu kaçınılmaz sayıyordu. İsmet paşa, 1972'de partiden ayrıldıktan ve siyasî hayatını eski cumhurbaşkanı olarak yararlandığı Senato üyeliğine inhisar ettirdikten sonra, yalnız 1973 seçim kampanyası sırasında siyasi sahnede bir kez daha göründü.

İsmet Paşa, 25 Aralık 1973'te öldüğü vakit nereye gömüleceği konusu karara bağlandı ve Anıtkabir olarak belirlendi.


Diğer Biyografiler için Kim Kimdir Web Sitesi'ni ziyaret edebilirsiniz. Tıklayınız...
 
 

 
Bütün hakları saklıdır © 2000 - FORSNET
 
Yukarı Ana Sayfa