KONUŞMALARI

    İLK MECLİS KONUŞMASI

 
   DOĞUMU VE AİLESİ
  Doğumu

   Ailesi
  Ali Rıza Efendi
  Zübeyde Hanım
  Makbule Atadan

   OKUL YILLARI
  Okul Yılları
  Harp Okul Yılları

    YAKINLARI
  Latife Uşaklıgil
  Sabiha Gökçen
  Ülkü Doğançay
  Afet İnan
  Nebile
  Rukiye Erkin
  Abdurrahim Tunçok

   ÇALIŞMA ARKADAŞLARI
  Ali Fuat Cebesoy
  Celal Bayar
  Cevat Abbas Gürer
  Falih Rıfkı Atay
  Fethi Okyar
  Fevzi Çakmak
  Hasan Rıza Soyak
  İsmet İnönü
  İzzettin Çalışlar
  Kazım Karabekir
  Kazım Özalp
  Kılıç Ali
  Mazhar Müfit Kansu
  Mustafa Cantekin
  Mustafa Necati
  Muzaffer Kılıç
  Müfit Özdeş
  Nuri Conker
  Ömer Naci
  Rauf Orbay
  Refet Bele
  Ruşen Eşref Ünaydin
  Salih Bozok
  Tevfik Rüştü Aras
  Yunus Nadi Abalıoğlu

   KONUŞMALARI
  İlk Meclis Konuşması
  İzmir İktisat Kongresi
  İlk Cumhurbaşkanlık
  Onuncu Yıl Nutku
  Gençliğe Hitabe
  Nutuk
  IV. Dönem Meclis Açılışı

   SEVDİĞİ ŞARKILAR
  Yemen Türküsü
  Vardar Ovası
  Çanakkale İçinde
  Yanık Ömer
  Kırmızı Gülün Alı Var
  Alişimin Kaşlari Kara
  Cana Rakibi Handan Edersin
  Mani Oluyor Halimi
  Nihansın Dideden
  Olmaz İlaç
  Atladım Bahçene Girdim
  Dayler Dayler, Viran Dayler
  Esiri Zülfünün
  Gitti de Gelmeyi Verdi
  Hab-gah-ı Yare Girdim
  Köşküm Var Deryaya Karşı
  Şahane Gözler Şahane

   ATATÜRK MÜZELERİ
  Selanik'te Atatürk Evi
  İstanbul Şişli'deki Atatürk Evi
  Çankaya Atatürk Köşkleri
  İzmir Atatürk Evi ve Müzesi
  Bursa Atatürk Müzesi
  Erzurum Atatürk Müzesi 
  Sivas Atatürk Kng.ve Müz
  Diyarbakır Atatürk Köşkü
  Kayseri Atatürk Ev ve Müzesi
  Konya Atatürk Evi ve Müzesi
  Trabzon Atatürk Köşkü
  Havza Atatürk Evi
  Adana Atatürk ve Kültür Merk
  İzmit Müzesi ve Atatürk Evi
  Mersin Atatürk Evi
  Antalya Atatürk Müzesi
  Silifke Atatürk Evi
  Yalova'da Atatürk Köşkleri
  Florya Atatürk Deniz Köşkü
  Çubuk Atatürk Köşkü
  Söğütözü Atatürk Dinlen.Evi
  Alanya Atatürk Evi ve Müzesi
  Denizli Atatürk ve Etn.Müze
  Malatya Atatürk Evi
  Rize Atatürk Müzesi
  Atatürk Orman Çif.Atatürk Evi
  Eceabat Çamyayla Atatürk
   Karargahı
  Atatürk'ün Ankara'da İlk
   Karargahları
  Alagöz Atatürk Karargahı
  Akşehir Batı Ceph.Karargahı
  Afyon Atatürk Karargahı
  Uşak Atatürk ve Etnoğrafya
   Müzesi
  Ank.Kurtuluş Savaşı Müzesi
  Ankara Cumhuriyet Müzesi
  Ank.Anıtkabir Atatürk Müzesi
  Ank.Türk İnkılap Tarihi
   Enstitüsü Müzesi
  Ank.Askeri Tarih Müzesi
  Ankara TBMM'de Atatürk
   ve Meclis Müzesi
  Ankara Valilik Binasında
   Atatürk Odası
  Ank.Etnoğrafya Müzesinde
   Geçici Kabir Yeri
  Dolmabahçe Sarayı
  Erzurum Kongre Binası ve
   Atatürk Müzesi
  İstanbul Pera Palas Atatürk
   Odası
  Samsun Atatürk Müzesi
  Eskişehir Atatürk ve Kültür
   Müzesi
  Kastamonu Müzesinde
   Atatürk Köşesi
  Elazığ Atatürk Odası

   ÖZEL BELGELER
  El Yazısı
  Yazdığı Kitaplar
  Okuduğu Kitaplar
  Yazdığı Mektuplar
  Yazdığı Şiirler
  Telgrafları
  Nüfus Kağıdı ve Karnesi

   VASİYETİ VE ÖLÜMÜ
  Vasiyet Kararı
  Notere Verilişi
  Vasiyetinin Tam Metni

   Ölümü
  İlk Muayene
  İlk Teşhis
  Doktorları
  Ben Hastayım Çocuk
  Kumandan Benim
  Güney Gezisi
  Savarona
  Karnından Su Alınması
  İlk Koma
  Son Saatler
  Bazı Sonlar
  Ölüm İlanı
  Cenaze Namazı
  Etnoğrafya'ya Defni

   TÜM YÖNLERİYLE
   ANITKABİR

  Teklif Edilen Projeler
  Yapımı
  Bölümleri
  Ata'nın Nakli

Muhterem Milletvekilleri

Bugün içinde bulunduğumuz vaziyeti, Meclisi alinizin nazarında tamamiyle tecilli ettirebilmek iin bazı beyanatta bulunmak istiyorum. Vukubulacak maruzatım bir kaç devreye ayrılabilir. Birincisi, Mütereke'den Erzurum Kongresi'ne kadar geçen zaman zarfındaki ahvele dairdir. İkincisi, Erzurum Kongresin'den 16 Mart tarihine kadar, yani İstanbul'un düşmanlar tarafından işgal edildiği güne kadar; üçüncü safhası da 16 marttan bu dakikaya kadar olan ahvale dair olacaktır.

Maruzatım bir takım vesaike müstenittir ki müsaade buyururlarsa o vesaiki icip ettikçe burada okuyacağım. Yalnız birinci safhaya ait olacak maruzatım belki biraz şahsi olacaktır. Fakat vaziyeti tamamiyle tenvir edebilmek için ondan bahsetmeyi lüzum görüyorum.

Malümu alileridir ki Ahmet İzzet Paşa hükümeti miliyetler esasına müstenit adilane bir sulha nail olmak emeliyle müterekeye talip oldu. İstiklal uğrunda namus ve şahametle dögüşen milletimiz 30 Teşrinievevlet 1334 tarihinde imza olunan müterekaname ahkamı bir tarafa bırakıldı. Gün geçtikçe artan bir şiddetle, hukukı saltanat haysiyeti hükümet, izzeti nefsi millimiz tadiyata uğradı. Heyeti itilafiyeden gördükleri tevvik ve fiili himaye sayesinde taabi osmaniyeden olan anasırı gayri müslime her yerde küstahane tecavize başladılar. Meclisi Mebusan'ın feshi, kuvvetini milletten almayan hükümetimerkeziyenin sık sık değişmesi ve halkın vicdanından doğan milli birlik uğrundaki teşebbüsatın maalesef ihtirasatı siyasiyeye kurban edilmesi yüzünden aleme karşı mevcudiyeti milliyemiz ihsas edilemedi.

Ecnebi kuvvetlerinin işgali altında inleyen payitahtımızda kan ağlayan bilumum erbabı hamiyet, münevveranı millet ve din ve devlete hizmetleri mesbuk zevatı aliye,makamı hilafet ve saltanatın ve istiklali millinin bu hatarnak vaziyeten kurtarılması ancak vicdaenı miliden doğan birliğin azmu iradeine müftekir bulunduğuna iman getirdiler. Fakat İstanbul'un tahti tazyikve muhasarada bulunan muhittinde icabatı hamiyeti ifaya maddeten imkan kalmamıştır. İşte bu bırada idi ki Anadolu'ya mülki ve askeri hususatla muvazzaf olmak üzere ordu müfettişliğine tayin edildim. Bu teveccühü din ve millete hizmet etmek için en büyür bir mazhariyeti ilahiye addeyledim.

Vicdanı millinin iradei aliyesine tabi olarak mileti müstakil, vatanımızı masum görünceye kadar çalışmak ahdiyle 16 Mayıs 1335 günü Dersaadet'I terk eyledim. Samsun'da işe başladım.

İlk düşündüğüm, memleketimizde aşayişinistikrarına kendi vasaitimiz ile muktedir bulunduğumzu görmek oldu. Esasen Canik livasının vaziyeti hususiyesi de bu bapta en seri davranmayı müstelzim bulunmakta idi. Filhakika Rumların hakimiyetini ve İslam unsurunun esaretini istihdaf eden ve Atina ve Dersaneadet komiteleri tarafından idare olunan Pontus hükümeti amali, Karadeniz sahi.li ile kısmen Amasya ve Tokat'ın şimal kazalarında mukim Osmanlı Rumlarının hayalhanelerini çılgınca bürümüştü. İttihaz olunan tedabir sayesinde muvaffakıyetli netayic istihsal edildi. Fakat ittihaz olunan tedabir ve muvaffakıyet, yalnız Pontus havalisine ait ve mevzii idi. Halbuki hergin haksızlıklarını arttıran İtilaf Devletlerine mevcudiyeti milliyetimizi siyaseten isbat etmek ve fiili tecavüzler karşısında milletin inamus ve istiklalini bilfiil müdafaa etmek pek mühimdi. Esasen şarkta ve garpta henem memleketimizin her tarafında müdafaa ve muhafazai hakuki millet ve memleket için cemiyetler teşkil edilmişti. Bu cemiyetler düşmanların esaret boyunduruğuna girmemek kastiyle milli vicdanın azim ve iradesindendoğmuş yegane tetkilat idi. Bu sıralarda idi ki, mumum belediye riyasetlerine, Dersaadet'te İngiliz Muhipler Cemiyeti teşekkül ettiği ve her tarafta bu Cemiyete iştirak ile İngiltere müzaheretinin talep edilmesi lüzumu hakkında Sait Molla imzasıyla bir telgraf geldi. Bu meselede Hükümetin alakasının derecesini anlamak için sadrazam olan Ferit Paşa'dan keyfiyeti istilam ettim. Hiç bir cevap alamadım. Kendisinin eşhası meçhule tarafından böyle gayrı muttarit ve muhtelif siyasi maceralara teveccühündeki teşebbüsatın azim fekaletlere sebep olacağını takdir eden milet Sait Molla'nın tebliğine havalei sem'I itibar etmedi. Binlerce tecavüz ve haksızlılar altında inleyen ve İzmir vakayı feciası karşısında kan ağlayan millet, hükümeti merkeziye ve İtilaf Devletleri mümessillerinden ağlayarak istimdat ve istidayı hak ederken,müteaddit beledeyi riyasetleri ve birçok Müdafaai Hukuki Milliye cemiyetleri mariftiyle aldığım telgrafnamelerde hakkımda itimat beyan olunarak benden bu hususta hizmet ve fedakarlık talep ediliyordu.

Hayat ve şahsiyetim kendi malı olan necip ve mazlum milletimizin bu haklı talebi üzerine artık benim için en mukaddes vazife, iradei milliyeye mutavaatı her şeyin fevkinde görmekti. Bunun üzeirne yaptığım bir tamimle kat'I sözümü verdim. İşbu tamimin son cümleleri tuydu.

Geçirdiğimiz şu hayat ve memat günlerinde umum miletçe her taraftaki amal ve tezahürat ile temine azmedilen istiklali millimiz uğrunda bütün mevcudiyetimle çalıştığımı temin eylerim. Bu emeli mukaddes uğrunda miletle beraber nihayete kadar çalışacağımı da mukaddesatım namına söz veririm.

 
 

 
Bütün hakları saklıdır © 2000 - FORSNET
 
Yukarı Ana Sayfa